Motyw zjaw, duchów i upiorów w literaturze i sztuce
Duchy i zjawy, nawet jeśli założyć, że realnie nie istnieją, w kulturze obecne są właściwie od zawsze. Od dawien dawna
bowiem człowiek w swej dociekliwej naturze nie ograniczał postrzegania świata tylko do tego, co widzi. Szukał poza światem
przyczyn zjawisk, których zrozumieć nie mógł. Warto tu zwrócić uwagę na wieloznaczność słowa duch . Po pierwsze, w wierzeniach
ludowych oznacza istotę ze świata pozamaterialnego. Ludzie wierzyli zarówno w duchy dobre, pomagające człowiekowi, jak i złe,
które miały mu życie uprzykrzać. Z kolei w religii oraz filozofii mówi się o duchu (czy duszy), który po śmierci fizycznej
człowieka trafia do innego świata . Natomiast Duch - w religii chrześcijańskiej - to trzecia Osoba Boska.
Strach jest nieodłącznym elementem ludzkiego życia, towarzyszy nam stale już od pierwszych dni życia i nie opuszcza nawet
u jego kresu. Co ciekawe, ludzka wyobraźnia doskonale współpracuje ze stanami lęku, trwogi, przerażenia. Jeśli czegoś nie
potrafimy racjonalnie wytłumaczyć , chętnie sięgamy do tzw. Rzeczywistości niewytłumaczalnej, zwanej mistyczną, tajemniczej,
niezbadanej. To właśnie w niej zamieszkują wampiry, upiory, demony, duchy, zjawy, wiedźmy. Opowieści o nich znane są od dawien
dawna. Niektóre z nich krążą w postaci historyjek, przekazywanych z pokolenia na pokolenie, inne natomiast zostały spisane nie
tylko po to, by budzić strach sam w sobie, ale głównie po to, by czegoś nas nauczyć. Literatura daje nam pokaźny zbiór takich
opowieści.
Zjawy, duchy, widma - ich funkcje w literaturze. Omów, analizując celowo dobrane utwory.
Goście z zaświatów. Omów funkcję tych postaci na podstawie wybranych przykładów literackich.
Goście z zaświatów. Omów funkcjonowanie motywu, dokonując analizy porównawczej dzieł literackich, przedstaw wnioski.
Zjawy, duchy i potwory inspiracją dla twórców dzieł literackich. Omów na wybranych przykładach.
Zjawy, duchy, sny... Określ jaką funkcję pełnią one w wybranych przez ciebie utworach literackich z różnych epok.
Duchy zła i destrukcji w literaturze i sztuce.
|