Motyw wsi w literaturze i sztuce
Obecność wsi na kartach dzieł literackich ma różne znaczenia, nie tylko po prostu opisową funkcję. Zgodnie z początkowym
opracowaniem motywu w literaturze rzymskiej, wieś ma znaczenie etyczne - jest siedliskiem cnoty i dobra, do tego również
piękna poprzez swoje związki z naturą. Tak ukształtowany topos bywa podważany, reinterpretowany przez pisarzy różnych epok,
ale w każdorazowym przypadku użycia istnieje owo nawiązanie do rzymskiej koncepcji motywu wsi. W zależności od zamiarów pisarza
motyw wsi może być bliższy rzeczywistości lub opierać się na ujęciu tradycyjnym, nieprawdziwym, złudnym, ale mającym sporą
wartość literacką.
Wieś była przez wieki tłem polskiej literatury. Stosunki dwór - chłopi, krąg ziemiański dominował w naszych największych
dziełach. Kultura polska dawnych epok miała przede wszystkim charakter ziemiański . Obraz wsi w literaturze staropolskiej to
niemal wyłącznie wizerunek ziemiańskiego dworu, samowystarczalnego gospodarstwa. Temat życia wiejskiego pojawił się u prawie
wszystkich wybitnych pisarzy odrodzenia. W literaturze renesansu dominowały dwa podstawowe sposoby ujmowania wsi: jako arkadyjsko
- sielankowej krainy szczęśliwości i ujęcie bardziej realistyczne (antysielanka), dostrzegającej konflikty i napięcie społeczne.
Antynomia miasta i wsi zwykle przemawia na korzyść wsi w tych utworach, które postrzegają wieś na sposób schematyczny, toniczny
właśnie, spowinowacony z wizerunkiem, jaki zostawili poeci starożytni.
Przedstaw obraz wsi i jej mieszkańców w oparciu o wybrane utwory literatury polskiej.
Różne ujęcia obrazu wsi polskiej w literaturze polskiej. Omów zagadnienie, dobierając odpowiednie przykłady.
Porównaj kreację polskiego chłopa w wybranych utworach literackich.
Zaprezentuj artystyczne interpretacje krajobrazu wiejskiego w literaturze i malarstwie (np. Reymont, Chagall, Van Gogh).
|