Uniwersalizm i ponadczasowość motywu wolności przejawia się w popularności tego motywu w naszej kulturze. Człowiek może być wolny w sensie swobody podejmowania decyzji, wyrażania swoich myśli. Wyróżnia się także wolność od czegoś, na przykład od głodu, wojny, strachu. Wolność może oznaczać brak osobistego zniewolenia, brak ograniczeń ze strony władz i innych jednostek, a także zwyczajów społecznych i warunków naturalnych. Pragnienie wolności kierowało często losami jednostek i całych narodów. Wartość tę można pojmować jednostkowo, jako wolność wewnętrzną człowieka, jego ducha. Dla narodów zagadnienie wolności obejmowało przede wszystkim swobody jednostek, czy grup społecznych, co znalazło wyraz w hasłach Rewolucji Francuskiej. Wolność jest również istotna dla egzystencji państw. Rozumiana jako niepodległość i suwerenność była istotna szczególnie dla Polaków żyjących pod zaborami. Wiek XX był okresem zagrożenia wolności wielu państw przez rozwijający się nacjonalizm i totalitaryzm. Tematykę niezależności podejmowali po wojnie przede wszystkim egzystencjaliści, pytając o miejsce jednostki w społeczeństwie. Generalna zasada, która określa wolność głosi: wolność jednego człowieka kończy się tam, gdzie zaczyna się wolność drugiego.

Różne ujęcia motywu wolności w malarstwie i literaturze. Omów temat na wybranych przykładach.