Sarmatyzm, była to nazwa formacji kulturowej, występującej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów od końca XVI do połowy XIX w. Początek sarmatyzmu wiąże się z ukształtowaniem demokracji szlacheckiej, koniec jest związany z kryzysem szlacheckiego parlamentaryzmu i całokształtu uznawanych dotąd wartości. Geneza pojęcia wiąże się z tzw. mitem sarmackim - przekonaniem wiążącym pochodzenie Polaków i innych narodów Rzeczypospolitej ze starożytnym plemieniem Sarmatów, zamieszkujących między I a IV w. n.e. ziemie dzisiejszej Ukrainy. Ugruntowany autorytetem wielu badaczy i historyków pogląd, stał się pod koniec stulecia powszechnym mitem, przyjmowanym jako oczywistość. Słowo Sarmata oznaczało początkowo przynależność narodową, później utożsamiano je wyłącznie ze stanem szlacheckim oraz z związanymi z nim cechami kulturowymi i mentalnymi. Istotne cechy sarmatyzmu wiążą się faktem, iż powstał on w kraju o ustroju szlachecko - republikańskim, i że rozwinął się na podwójnym styku kultur: zachodu i wschodu Europy oraz chrześcijaństwa i islamu. Przez ziemie ówczesnej Rzeczypospolitej przechodziła granica między Europą wschodnią - prawosławną, oraz zachodnią - katolicką, dlatego formacja wchłonęła elementy obu kultur: kult maryjny i świętych, szable, tureckie kontusze.

Cechy sarmackiego światopoglądu, odwołując się do literatury pamiętnikarskiej epoki baroku.
Sarmata o sobie, inni o Sarmacie. Zaprezentuj sposoby ujęcia wizerunku szlachcica Sarmaty.
Wizerunek polskiej szlachty w literaturze różnych epok, omów na wybranych przykładach.