Motyw lagrów i łagrów

W kulturze polskiej, ale także rosyjskiej, jest to nurt, który narodził się w wyniku masowych zsyłek ludności przez rząd radziecki do obozów koncentracyjnych i obozów pracy przymusowej w głębi Związku Radzieckiego. Większość utworów z tego nurtu ma charakter wspomnieniowy, na pół dokumentalny. Ukazana jest w nich kondycja człowieka wobec otaczającej go rzeczywistości państwa totalitarnego. Motyw łagrów łączy się pod wieloma względami z motywem Holokaustu (z tym, że ten dotyczy obozów hitlerowskich, nie radzieckich). Pod reżimem nazistowskim funkcjonował inny typ obozów śmierci, tak zwanych lagrów. Były to masowe fabryki śmierci o podobnych "mocach przerobowych", co radzieckie łagry.W odniesieniu do omawianego motywu powstał także nowy termin, człowiek zlagrowany, oznaczający jednostkę wtłoczoną w system obozów totalitarnych, które obdzierają go z cech i godności ludzkiej.

Golgota Wschodu. Jak literatura i film przedstawiają męczeństwo Polaków w sowieckich łagrach i na zesłaniu.