Zgodnie z podstawową definicją zawartą w słowniku wyrazów bliskoznacznych "cierpienie" to ból, męka, męczarnia, dolegliwość, przykrość. Definicja ta, nie oddaje jednak w pełni tego, co kryje się za tymi słowami. Ludzkich dramatów, bólu konkretnego człowieka. To dlatego cierpienie tak nierozerwalnie związane z życiem każdego człowieka pojawia się często w sztuce. Autorzy przywołujący motyw cierpienia, chcą bowiem ukazać jego istotę, ale także, co równie ważne, ulżyć własnej udręce. Genezę cierpienia w jakiś sposób tłumaczy Pismo święte. Według Biblii to człowiek sprowadził na świat cierpienie, łamiąc boski zakaz i zrywając jabłko z zakazanego drzewa. Karą za to było wygnanie Adama i Ewy z raju i zesłanie na ludzi różnorakich dolegliwości. Od tej pory cierpienie wraz z grzechem pierworodnym miało pozostać na zawsze wpisane w historię ludzką.

Człowiek cierpiący w prozie i liryce Młodej Polski. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów.
Odwołując się do wybranych przykładów literackich polskich i obcych, przedstaw różne postawy wobec cierpienia.
Omów motyw cierpienia i jego funkcję w wybranych utworach literackich.
Różne aspekty cierpienia na przestrzeni wieków. Odwołaj się do dzieł sztuki i dzieł literackich.